6 kwietnia 1945
Komuniści w Polsce działali bardzo sprawnie. Jeszcze nie skończyła się wojna, a 6 kwietnia 1945 r. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego na podstawie okólnika nr 42 utworzyło Centralne Obozy Pracy, powołując obozy w Warszawie (na Gęsiówce), Poniatowej, Krzesimowie, Potulicach i Jaworznie, choć ten ostatni w momencie „utworzenia” działał już pełną parą. W obozach byli więzieni Polacy, zarówno członkowie organizacji niepodległościowych, jak i zupełnie przypadkowe osoby, ale też m.in. Niemcy – cywile i wzięci do niewoli żołnierze Wehrmachtu i Ukraińcy, zwłaszcza podejrzani o powiązania z UPA. Obozy były zakładane w miejscach dawnych niemieckich obozów koncentracyjnych i takie też były w nich warunki – praca ponad siły i bestialskie traktowanie przez strażników. Łącznie przeszło przez nie ok. 60 tys. ludzi, od dzieci po osoby w podeszłym wieku.
